Üniversite mülakatında oturuyorsunuz ve panelist size IB Diploma’nızdan bahsetmenizi istiyor. Kalbiniz hızlanıyor çünkü CAS, TOK ve EE gibi bileşenleri yıllardır yaşadınız ama şimdi nasıl anlatacağınızı bilmiyorsunuz. Pek çok öğrenci burada takılır ve sahte gelen cevaplarla mülakatı kaybeder. Oysa samimi bir hikaye her şeyi değiştirir; mülakatçıları sizin gerçek büyümenizi görmelerini sağlar.
Düşünün ki bir arkadaşınıza IB yolculuğunuzu anlatıyorsunuz. CAS’te topluma katkı sağladınız, TOK’ta bilgiyi sorguladınız, EE’de derin bir araştırma yaptınız. 2025’te üniversite kabul oranları artarken, IB programının üniversiteye geçişteki rolü gibi kaynaklar gösteriyor ki bu deneyimler fark yaratıyor. Bu yazıda üç cümlelik basit bir yapı öğreneceksiniz, pratik ipuçları alacaksınız ve hazır örneklerle hemen başlayacaksınız. CAS, TOK ve EE’yi etkili anlatmak için örnekler göreceksiniz, hatalardan kaçınacaksınız ve mülakat pratiği yapacaksınız. Hazır mısınız bu hikayeyi mülakatta yıldız yapmaya?
IB Deneyimlerinizi Üç Cümleyle Etkili Anlatın
IB hikayenizi anlatırken temel bir yapı kullanın: Ne yaptınız, neden yaptınız, ne öğrendiniz. Bu üçlü her zaman işe yarar çünkü mülakatçılara net bir resim çizer ve duygunuzu doğal yansıtır. STAR tekniğini (Durum, Görev, Eylem, Sonuç) arka planda tutun ama mekanik olmayın; samimiyet ön planda olsun. Her bileşen için somut detaylar ekleyin: süre, rol, sayı gibi. Bu yapı sizi özgüvenli gösterir ve hikayenizi unutulmaz kılar.
Örneğin bir mülakat sorusu geldiğinde şöyle cevap verin: “CAS’te iki yıl kütüphane okuma kulübünde gönüllü oldum çünkü mahalledeki çocukların kitap sevgisini artırmak istedim. Haftada üç saat kitap okuma etkinlikleri düzenledim ve 50’den fazla çocuğa ulaştım. Bu süreçte sabır öğrendim ve liderlik becerilerimi geliştirdim.” Bu şablon hemen uygulanabilir; şimdi her bileşene bakalım.
CAS’i Samimi Hikayelerle Canlandırın
CAS (Creativity, Activity, Service) deneyiminizi bir hikaye gibi sunun. Spesifik bir faaliyet seçin, rolünüzü ve süresini belirtin. Zor bir anı ekleyin ki gerçekçi olsun.
Diyelim ki kütüphane okuma kulübündeydiniz. İki yıl boyunca haftada dört saat gönüllü oldum çünkü çocukken okuduğum kitaplar hayatımı değiştirmişti ve aynı heyecanı başkalarına vermek istedim. Bir etkinlikte yağmur yağınca çocuklar dağıldı ama ben alternatif bir iç mekan etkinliği düzenledim; 30 çocuğa yeni kitaplar tanıttım ve okuma alışkanlıklarını artırdık. Bu sayede empati becerimi güçlendirdim ve toplulukta kalıcı bir etki yarattım; şimdi her zorlukta çözüm odaklı düşünüyorum.
Kişisel büyümeyi vurgulayın: liderlik veya sabır gibi. Mülakatçı “Neden bu faaliyet?” diye sorarsa duygunuzu katın. IB Diploma Programme el kitabında CAS’in topluma katkı vurgusu gibi, sizin hikayeniz de benzer şekilde motive etsin.
TOK Tartışmalarını Düşünce Değişimiyle Bağlayın
TOK (Theory of Knowledge) bilgiyi sorgulama üzerine kurulu bir ders. Sınıf tartışmalarından bir kişisel değişimi anlatın ki samimi dursun.
Örneğin kültürel bilgi üzerine bir tartışma yaşadık. TOK sınıfında Batı bilimi ile Doğu geleneklerini karşılaştırdık çünkü kendi kültürel偏见imi fark etmek istedim. Bir tartışmada arkadaşımın görüşüyle fikrim değişti; bilgimizin kültürel filtrelerden geçtiğini gördüm ve sunumumda bunu kanıtladım. Bu deneyim sayesinde eleştirel düşünme becerimi geliştirdim ve şimdi her bilgiyi sorguluyorum.
Dürüst olun, teknik terimleri basit açıklayın. “Bilgi neden kültürel olarak değişir?” gibi bir soruyla başlayın. Bu yaklaşım mülakatı düşünce alışverişine çevirir.
EE Sürecini Araştırma Macerası Olarak Sunun
EE (Extended Essay) 4000 kelimelik bağımsız araştırmanız. Konuyu, seçim nedenini ve yöntemi belirtin.
İklim değişikliği ve yerel tarımı seçtim çünkü ailem çiftçi ve bu konuyu etkilemek istedim. Altı ay anketler ve çiftçi mülakatları yaptım; 20 çiftçiyle konuştum ve verileri analiz ettim. Araştırma sırasında kaynak bulmakta zorlandım ama kütüphane danışmanıyla üstesinden geldim; tarımda sürdürülebilir yöntemler önerdim. Bu süreçte araştırma becerilerimi öğrendim ve çevre politikalarına ilgim arttı; üniversitede bunu devam ettireceğim.
Zorluk ve çözümü ekleyin. Extended Essay rehberinde vurgulanan gibi, kişisel katılımınız ön planda olsun.
Mülakat Pratiği Yapın ve Hatalardan Kaçının
Pratik yapmadan mülakata girmeyin. Telefonunuzla video kaydedin, kendinizi izleyin ve doğal tonunuzu bulun. Bir haftalık program deneyin: Pazartesi CAS provası, Salı TOK, Çarşamba EE, kalan günlerde mock mülakat.
Konuşurken günlük dil kullanın; “yani” veya “mesela” gibi kelimelerle samimi olun. Yaygın hatalardan kaçının: Uzun monologlar yerine kısa tutun, abartmayın, hazırlıksız gelmeyin. İngiltere mülakatları akademik severken ABD hikayeye odaklanır; kültürel farkı gözetleyin.
Adımları takip edin:
- Günlük 15 dakika prova: Ayna karşısında üç cümle yapısını tekrarlayın.
- Mock mülakat: Aile veya öğretmenden yardım alın, 5 soru sorun.
- Kayıt inceleme: Hızlı mı yavaş mı konuşuyorsunuz kontrol edin.
Mülakat sonunda siz sorun: “Bu programda IB deneyimlerim nasıl katkı sağlar?” Bu ilgiyi gösterir. IB müfredat rehberlerinde gibi kaynaklar pratik önemini doğruluyor.
Başarılı Örnek Cevaplar ve Son Hazırlık
Hazır örneklerle başlayın. Klasik sorulara uyarlayın.
CAS için: “Üç yıl hayvan barınağında gönüllü oldum çünkü hayvan sevgim çocukluğumdan geliyor ve topluma yardım etmek istedim. Haftada iki gün besleme ve yürüyüş etkinlikleri düzenledim; 100’den fazla hayvanı sahiplendirdik. Sabır ve sorumluluk öğrendim; şimdi her projede devamlılık sağlıyorum.”
TOK için: “TOK’ta sanatın bilgi olup olmadığını tartıştık çünkü sanatın duygusal gücüne inanıyordum. Grup sunumunda karşıt görüşleri savundum ve kanıtlarla fikrimi değiştirdim. Eleştirel analiz becerimi geliştirdim; tartışmalarda dengeli bakıyorum.”
EE için: “Yapay zeka etiğini araştırdım çünkü teknolojinin geleceğini merak ediyordum. Üç ay makale taradım ve 15 uzman mülakatı yaptım. Veri gizliliği zorluğunu etik çerçevelerle çözdüm; analitik düşünmemi güçlendirdi.”
Rahat olun: Derin nefes alın, gülümseyin. En büyük zorluk sorusuna “Zaman yönetimiydi ama plan yaparak aştım” deyin. Bu örnekleri kişiselleştirin ve motive olun; hikayeniz hazır.
IB hikayeniz samimiyetle mülakatı kazanır. Üç cümle yapısını, pratik adımlarını ve örnekleri bugün uygulayın; ilk mock mülakatınızı yapın. Bu deneyimleriniz sizi benzersiz kılar, peki ya sizin en sevdiğiniz IB anınız ne? Başarılar dilerim, üniversite kapıları sizin için açılacak.
