IB Diploma Programı, lise son sınıf öğrencileri için dünyanın en saygın uluslararası eğitim programlarından biri. Pek çok öğrenci, yoğun ders yükü arasında Extended Essay‘i (EE) atlamayı hayal eder. Peki, EE olmadan IB Diploma geçmek mümkün mü? Kısa cevap hayır. IB Diploma için EE, TOK ve CAS zorunlu unsurlar. Bu core bileşenler olmadan diploma alamazsınız.
2025 güncellemeleriyle EE süreci biraz kolaylaştı. Artık üç yansıma yerine tek bir 500 kelimelik yansıma yeterli. Değerlendirme kriterleri netleşti ve disiplinlerarası konulara daha fazla yer açıldı. Bu makalede IB Diploma’nın yapısını, EE’nin rolünü ve sunmamanın sonuçlarını inceleyeceğiz. Amacımız size net yol haritası çizmek. Böylece panik yapmadan hazırlığa odaklanabilirsiniz. IB yolculuğunuzu başarıya taşımak için doğru bilgi şart.
IB Organization (IBO) kurallarına göre diploma, sadece ders puanlarından ibaret değil. Core unsurlar tamamlanmazsa tüm emek boşa gider. IBO’nun resmi sitesinde EE’nin zorunlu olduğu açıkça belirtiliyor. Hadi detaylara inelim.
IB Diploma Programı Nedir ve Gereksinimleri Nelerdir?
IB Diploma Programı (DP), öğrencileri üniversiteye hazırlar. Altı ders grubundan her birinden bir ders seçersiniz: dil, ikinci dil, matematik, fen bilimleri, bireysel ve toplum bilimleri, sanatlar. Her dersten 1 ila 7 puan alırsınız. Toplam en az 24 puan şart. Maksimum 45 puan mümkün.
Core unsurlar diploma için temel taşlar. Bunlar EE, TOK ve CAS. Derslerden yüksek puan alsanız bile core eksikse diploma verilmez. N puanı (Non-Submission) alırsanız başarısız sayılırsınız. 2025 kuralları aynı: Core zorunlu.
Aşağıdaki tablo gereksinimleri özetliyor:
| Bileşen | Açıklama | Puan Katkısı |
|---|---|---|
| 6 Ders | HL/SL seviyeleri, 24+ puan | 42 max |
| EE + TOK | Bonus matrisi | 3 bonus |
| CAS | Tamamlanma kanıtı | Puan yok, zorunlu |
Bu yapı, öğrencileri dengeli geliştirir. İstanbul’da IB Kursları arıyorsanız, deneyimli öğretmenler bu gereksinimleri adım adım öğretir.
Core Bileşenler: EE, TOK ve CAS
EE, 4000 kelimelik bağımsız araştırma kağıdı. TOK, bilgi felsefesi dersi; sunum ve 1600 kelimelik deneme içerir. CAS, 150 saat yaratıcılık, spor ve hizmet etkinlikleri.
Üçü de diploma için şart. EE ve TOK’tan bonus 3 puan gelebilir: A+A=3, E+D=0. Sunulmazsa diploma iptal. EE’yi diğerlerinden ayıran, derin araştırma becerisi kazandırması. TOK soyut düşünceyi, CAS pratik deneyimi geliştirir.
Puanlama ve Başarısızlık Şartları
Toplam 45 puan hedeflenir. En az 24 puan ve core’da D veya üstü şart. EE’de E alırsanız diploma yok. Derslerden ikisinde 2’nin altı sorun yaratır.
Gerçek örnek: Bir öğrenci tüm derslerden 6-7 alsa, EE sunmasa diploma alamaz. Sadece kurs sertifikaları verilir. 2025’te bile kural değişmedi. Bu, disiplin vurgular.
Photo by Tima Miroshnichenko
Extended Essay Nedir ve Diploma İçin Neden Şarttır?
EE, IB Diploma’nın kalbi. Bağımsız 4000 kelimelik araştırma kağıdı yazarsınız. Konu seçer, soru formüle eder, kaynak toplar, analiz eder ve yansıtırsınız. 2025 yenilikleri: Tek yansıma (500 kelime), disiplinlerarası konular teşvik ediliyor. Katı kelime sınırı korunuyor.
Değerlendirme 34 puan üzerinden: Araştırma sorusu (6), bilgi toplama (6), analiz (12), netlik (6), yansıma (4). IBO’nun EE güncellemeleri sayfasında detaylar var. Bonus puan matrisiyle EE+TOK, diplomanızı güçlendirir.
Zorunluluk resmi: IBO, EE olmadan diploma vermez. Grade A-E arası şart. Bu, üniversite başvurularında araştırma yeteneğinizi kanıtlar.
Daha fazla bilgi için IBDP Extended Essay Gerekliliği yazımıza göz atın.
EE Yazma Süreci Adım Adım
- Konu seçin: İlgi alanınıza uygun, rehberle onaylatın. Gerçekçi olun.
- Araştırma sorusu oluşturun: Net ve odaklanmış olsun.
- Kaynak toplayın: Kitap, makale, veri kullanın.
- Taslak yazın: Giriş, gövde, sonuç.
- Tamamlayın ve yansıtın: 500 kelimeyle sürecinizi değerlendirin.
Süreç DP sonbaharında başlar, teslim mayıs. Zaman yönetin; haftalık hedef koyun. Rehberle düzenli görüşün. Bu adımlar başarı getirir.
Extended Essay Sunmazsan Ne Olur?
Net sonuç: Diploma alamazsınız. Ders puanlarınız mükemmel olsa bile EE eksikliği engel. IBO, core tamamlanmasını şart koşar. Reddit tartışmalarında öğrenciler aynı sorunu paylaşmış: Boş EE bile diploma vermiyor.
Ders sertifikaları alırsınız ama diploma değil. Üniversiteler diploma ister.
Ders Sertifikaları ve Alternatifler
Derslerden geçenler bireysel sertifika alır. Bu, başarı gösterir ama diploma kadar değerli değil. Üniversiteler holistik profil arar; diploma fark yaratır. Alternatif yok: Career-related Programme (CP) ayrı, diploma için EE şart. Tamamlayın, vazgeçmeyin.
Gerçek Hayattan Örnekler
Bir öğrenci tüm derslerden 30+ puan aldı ama EE sunmadı. Diploma yerine sertifika aldı, yurtdışı başvurusu gecikti. Başka biri EE’yi son anda yetiştirdi, D aldı ve diploma kazandı. 2025 öncesi sonrası fark yok; zorunluluk sabit. Bu hikayeler motive eder.
Sonuç
IB Diploma için Extended Essay zorunlu. EE, TOK ve CAS olmadan diploma imkansız. 2025 değişiklikleri süreci basitleştirdi: Tek yansıma, esnek konular. Yapıyı anladınız: 24+ puan, core D+, N yok.
Şimdi harekete geçin. EE’nize başlayın, rehber bulun. Başarı sizin elinizde. IB hazırlık için bizimle iletişime geçin, size özel yol gösterelim. Diploma hayalinizi gerçekleştirin; emekleriniz boşa gitmesin.
